Oral Sources On The Ground:
Omongina Kwamboka Mireri, (Ichuni) Bomobea, Nyaribari Masaba;
Omogaka Samuel Omare Nyambisa, (Gesure) Bosansa, Bobasi Chache;
Omogaka Kenyanya Marube, (Otamba) Bogeka, Nyaribari Chache;
Rigwata (April) 13, 2012.
Omogano Bw' Abanyaribari
Aya amwabo aya:
Abagusii: Baminto Ngai Twarwete?
Kabianga Amo Ne Esegi Yo Osao Sao
Baminto, totaragenda aare, nigo twatebetigwe buna ase abana b' Omogusii, tiga toinyore egento ekemo ekenene mono. Egento ekio nkeri nga ise Abagetutu amo na Abanyaribari n' oyomo! Bono omogaka oyio nere ng'o? Oyio nere omogaka Onyangore.
Omonyaribari nere obagete Omogusii bwensi ase abeta. Ase Boigo, abagambi korwa Nyaribari nabwo babarete Abagusii bonsi ase omobaro bw' ritangani. Below: Goaka chitiero aaria Kiogoro, Nyaribari Chache.
Onyangore nere ise Omogetutu amo n' Omonyaribari. Aase okoinyora naende, Omogetutu nigo aiboretwe korwa ase omosubati otabwate mwana momura. Omosubati oyo otarenge konyora bana nigo arigeti enyaroka akayenywoma. Ke enyaroka eye yanywomwa, ekaibora omwana oyio obisetu nyomba akarokwa Mogetutu gose Nyakundi.
Igo Abagetutu amo na Abanyaribari nigo bare basinto b' omogaka Onyangore. Bono chinyomba chire Nyaribari nigo chire buna ekobwatia:
Nyaribari Clans:
Gati ye chinyomba echi twarorire abwo igoro, chinyomba nchireo chiri chitari konywomerana. Echi nachio chinyomba chiri chikorokwa Kamba Nane. Chinyomba echio nigo chire:
1.Nyakoni na Bomobea
2.Nyameyio na Monda
3.Gesicho, Moriango na Boto
4.Bogeka na Nyagatanyi.
Obe! Bono naki ngokora n' enyaroka eye nyakieni nao erwete seito ase enyomba ya Kamba Nane?
Abasubati aba bane bana babo mbanya konywomerana egekogera n' abamo. Aba nabwo bakorokwa Kamba nane. Kamba Nane na abana b' Omoraa Ochondwa Nyabana Bange Etari Gokwerwa, Etari Gochi Ime! Bono chinyomba chia Kamba Nane nechi:
1.Bomobea
2.Moriango
3.Onyakoni
4.Onyameyio
5.Monda
6.Boto
7.Bogeka
8.Gesicho
Abako ba Kamba Nane mbareo. Eee bono. Gati ya abana ba Nyaribari bari bakonywomerana na abana baria barwete ase abangina ba Kamba Nane, nabwo aba:
1.Abasigisa
2.Abakimotwe
3.Abatondo
4.Ababura
5.Abaguche.
Abaminto echi echi nachio chinyomba chire Nyaribari. Korwa ase omongina magokoro Kwamboka Mireri, amo na abagaka chisokoro Samuel Omare Nyambisa amo n' Kenyanya Marube, mbuya mono and thank you for listening.
Next In This Series: Omogano bw' Abagusii: Abanchari and Omogano Bw' Omogusii (Abagusii History): The History Of Abanchari


Nche nkorwa enyomba ya Monda rakini omwanchi one akorwa mwo Omonyakoni. Naigure ntori konywomerana, rakini natianire ng'a goika tonywomerane; buna toaanchaine totatigane, inki morantebi gose Abagusii baminto? Obokong'u nkai bore bono buna ense yagendereire? Nonye Abagere abwo bakwaroka. Totagotiga Ebigusii biri bitari na ng'encho n'nene mono gotatiga gotokora abasomba? Magokoro one nkoriare enkoko na amagena ye nkoko. Ndababori,igo mbobe?????? Nyambane korwa Masimba...
Posted by: Nyambane | 04/13/2012 at 06:13 AM
Aye Nyambane, genda otige pi tosaria. Ekegusii, nechimira chaito. Kabe omoigweri, basubati mbaboreti. Genderera korigia
Posted by: Enock Ombuna | 04/13/2012 at 08:17 AM
Bono gwakorire amagoso ase obotuki bwao ase ogoteba ng'a bisaku ebi binde Abasigisa,Abakimotwe, Abatondo, Ababura, Abaguche. Onye mbari Abanyaribari, kai barwete?
Posted by: Enock Ombuna | 04/13/2012 at 08:21 AM
Mbuya mono omosike Ombuna ase riborio erio rigiya. Twatomire Petronillah agende koboria magokoro atobeke buya. Nkogotebia tore ase obwango rero.
Posted by: Jared Nyaberi | 04/13/2012 at 08:40 AM
Nyambane, aye onye korwete Mwamonda, tokonyomwa korwa Bonyakoni ekiagera oyio n' omwana omino okonywoma! Nywoma korwa Botondo, Boburia, Boguche gose chinyomba chiri mokonywomerana nonya nkorwa Bokimotwe.
Posted by: Petronillah Ogoti | 04/13/2012 at 09:37 AM
Enock abwo bonsi n' Abanyaribari. Korende abako ba Kamba Nane nabwo buna; Ababuria, Abaguche, Abatondo, Abasigisa gose Abakone. Nkogorora tore e flow-chart eri, eirokie buya. Mbuya mono.
Posted by: Petronillah Ogoti | 04/13/2012 at 02:01 PM
Ekanisa ero neitabete amangana ye chinyomba. Nimbwate omogisangi oyomo, momura omwabo anywomete korwa enyomba yabo, korende agontebia mbuya bamenyete naende basesenirigwe na abana babere abaaya. Abanto ba sobo baangire goitaba enywome eywo, erio bono mbanya gocha sobo. Bamenyete Nairobi ase baagachire omochi obo..Mbuya mogokana, korende sababu ero morigontebia ase obokong'u bore.
Posted by: Nyambane | 04/14/2012 at 08:28 AM
Aye Ombuna ndakoboria..Gwantebirie mbe omoigueri gochi ase ekemira..Aye nomoigueri ore gose?Tari bobe.. Noaroki enyaroka yago,gose nokorerane ekemira buna konyenya embori ase eng'encho yo omochando obeire? Tosemaniango boronge. Baba Petronillah!
Posted by: Nyambane | 04/14/2012 at 08:40 AM
Nabo inbaigwete buna mogoteba....Oywo otagete atebigwe aseki atanywome korwa enyomba yabo, amborie imotebi goika aigwe .
Posted by: Ogeto | 04/15/2012 at 12:53 AM
Ase more mwensi togoaka imbuya ase website eye nabo ebwete ogosemia.
Imbuya mono
Justin Omari Nyarangi-Isise Division-Raitigo Village.
Posted by: Justin Omari Nyarangi | 05/04/2012 at 04:35 AM
Ase more muensi,
Imbuya ase a website eye nabo ere namasomo. Genderera igo.
Justin Omari Nyarangi-Esise Division-Raitigo Village.
Posted by: Justin Omari Nyarangi | 05/04/2012 at 04:40 AM
Mbuya mono omosike Nyarangi ase ogotoa obosegeti obuya. Chisokoro echio, naende sesenigwa.
Posted by: Jared Nyaberi | 05/04/2012 at 11:55 AM
Nkoboria nde. Inee, Mwaboto na Bomobea nkonywomerana bare?
Posted by: Getanda | 06/14/2012 at 08:20 PM
Omosike Getanda mbuya mono ase riborio ri' eng'encho mono. Mwaboto na Bomobea ne chinyomba echimo. Aba nabwo abana ba Kamba Nane, gose chinyomba Isano Na Isato, twamanyire. Tichibwenereti konywomana, ekiagera echi nigo chire echimo. Abana abamo.
Posted by: Petronillah Ogoti` | 06/15/2012 at 12:19 AM
Engoko. Tari enkoko.....
Posted by: Jeriah Kerubo Peter | 07/14/2012 at 02:54 AM
Jeriah Kerubo Peter, mbuya mono ase ogotogorora. Genderera gotarera www.Gusii.com. Tosemanie amange.
Posted by: Petronillah Ogoti | 08/09/2012 at 06:17 AM
Petronillah,
mbuya mono ase ogotomanyia buna erieta `Ngoge gose Nyangoge nigo riarwete ase omwana oiboretwe n`engoge. Aya rende aro: Basweti, Bikondo, Ong`era, Kerongo, nayande? Amarieta ande ya Abagusii nigo yare kobwatekana buna ngai gwatokerete gose inki kiare ao rituko erio. Omobwekano: omwana otogete ekero embura ye chinkoba yare goiteka, nigo arogetwe, ONKOBA. Bono tosemie omogano bwa` Abanchari. Omonene abe naye.
Posted by: papaOmatara | 08/17/2012 at 03:16 PM